Tarasin Zygmunt Antoni (1894–1943), architekt.
Ur. 18 IV w Bolesławiu koło Olkusza, był synem Wawrzyńca, tamtejszego pisarza gminnego, i Pelagii z Pachlewskich.
T. uczył się w Petersburgu w korpusie kadetów, a w l. 1912–4 studiował na Wydz. Architektury Politechn. w Rydze. W r. 1912 wstąpił tam do polskiej korporacji akademickiej «Arkonia». Kontynuował naukę na Politechn. Warsz., gdzie w r. 1922 uzyskał dyplom. Do jego najwcześniejszych prac należała przeprowadzona w l. 1922–3 przebudowa obiektów wojskowych w Słonimiu, kierownictwo robót przy budowie pomieszczeń Korpusu Ochrony Pogranicza (KOP) w Dederkałach koło Tarnopola (w l. 1924–5), a także projekty kolonii urzędniczych w Kostopolu (1924), Zdołbunowie koło Równego (1925) oraz w Stołpcach (1925), złożonych z parterowych i piętrowych budynków o uproszczonych formach nawiązujących do stylu dworkowego. W r. 1925 zaprojektował dla batalionu KOP «Hoszcza» ośrodek w Hoszczy koło Równego. W konkursie na projekt Domu Ludowego ogłoszonym przez magistrat Łodzi, jego pracę wyróżniono t.r. zakupem. W r. 1926 został zaproszony do udziału w konkursie na projekt pomnika Elizy Orzeszkowej w Wilnie, a razem z Jerzym Beillem w konkursie na projekt świątyni Opatrzności Bożej w Białymstoku; ich wczesnomodernistyczną propozycję, odwołującą się do architektury starochrześcijańskiej oraz tradycji romanizmu włoskiego z Lombardii i Toskanii, wyróżniono publikacją w piśmie „Architektura i Budownictwo” (1927 nr 8–9). Wspólnie z Beillem zdobył w r. 1927 pierwszą nagrodę w konkursie na projekt cmentarza Junikowskiego w Poznaniu (niezrealizowany). Jego indywidualny konkursowy projekt sierocińca Stow. «Nasz Dom» w Warszawie na Bielanach otrzymał w r. 1927 jedną z trzech równorzędnych pierwszych nagród i został wybrany do realizacji. Sierociniec powstał w l. 1927–9 jako jeden z pierwszych w Warszawie budynków w stylu funkcjonalistycznym; dwu i trzypiętrowy gmach w kształcie litery T postawiono uwzględniając uwagi Janusza Korczaka. W tym czasie T. zamieszkał w Warszawie i razem z Janem Sperlingiem wziął udział w ogłoszonym w r. 1928 przez Tow. Urbanistów Polskich konkursie na szkic zabudowania i regulację śródmieścia oraz góry zamkowej w Będzinie; projekt nie uzyskał nagrody, ale został zakupiony przez miasto. Wg projektu T-a powstał w l. 1930–4 w Warszawie przy ul. św. Andrzeja Boboli (obecnie ul. Narbutta 86) funkcjonalistyczny gmach warsztatów Państw. Wyższej Szkoły Budowy Maszyn i Elektrotechniki im. H. Wawelberga i S. Rotwanda, postawiony z szarej cegły cementowej. T. w r. 1930 wygrał konkurs na projekt gmachu Izby Przemysłowo-Handlowej w Wilnie przy ul. Mickiewicza (obecnie ul. Gedimino); był to okazały gmach z arkadowym podcieniem i lastrykowymi elewacjami.
W l. 1932–5 był T. kierownikiem budowy wolnostojących parterowych domów Funduszu Kwater Wojskowych, postawionych na „Wystawę Budowlano-Mieszkaniową Banku Gospodarstwa Krajowego” w Warszawie; z budynków tych powstała kolonia mieszkaniowa «na Kole». Wg jego projektów zbudowano m.in. w Wilanowie i Powsinie modernistyczne szkoły powszechne (obie w r. 1932), a w Warszawie w l. 1934–5 gmach szkolny z klinkierowymi okładzinami na elewacjach przy ul. Modlińskiej 13 (obecnie ul. Jagiellońska 71, przekształcony). W podwarszawskim Legionowie T. zaprojektował halę montażową Wytwórni Balonów i Spadochronów, jako funkcjonalistyczny budynek o uskokowej bryle z szarej cegły cementowej z okładzinami z klinkieru; budowę ukończono w r. 1938. W Warszawie przy ul. Berezyńskiej 8 powstał wg jego projektu dom z pracownią rzeźbiarza Henryka Tarkowskiego, utrzymany w duchu modernizmu historycznego. Przy tejże ulicy wzniesiono w r. 1938 zaprojektowane w stylu modernistycznym, wspólnie z Leonardem Tomaszewskim, kamienice A. Kozłowskiego (nr 7) i K. Prochmana (nr 9). W l. trzydziestych zaprojektował T. kilkanaście innych domów w Warszawie, głównie na Saskiej Kępie, a także na rogu ul. Żelaznej i Leszno, przy ul. Puławskiej, przy ul. Or-Ota i przy ul. Czeczota, oraz wille w podwarszawskim Aninie i Otwocku. We współpracy z Tadeuszem Nowakowskim powstał projekt niewielkiej kamienicy inżyniera Friesendorfa przy ul. Willowej 6, zbudowanej w l. trzydziestych; narożny dom z szarej cegły ozdobiono pionowymi pasami przestrzennej dekoracji geometrycznej. Ostatnią pracą T-a był postawiony w l. 1939–40 hotel barona Stefana de Roppa w Rzeszowie (obecnie ul. Asnyka 10); gmach o zróżnicowanej bryle i wysokości, złożony z dwóch skrzydeł oraz narożnej klatki schodowej z kolistymi oknami i ceramicznymi elewacjami, nawiązywał do modnego w tym czasie «stylu okrętowego».
Twórczość T-a należy do szeroko definiowanego stylu modernistycznego; w szczególności architekt ten był prekursorem nurtu funkcjonalistycznego. Projektował budynki o prostych, kubicznych formach, nieskomplikowanych rzutach i skromnej dekoracji. Chętnie stosował w elewacjach szare cegły cementowe lub klinkier.
Zmobilizowany w r. 1939 walczył T. w kampanii wrześniowej jako podporucznik WP. Wzięty do niewoli niemieckiej, trafił do Oflagu XC w Lubece. Zmarł tam 14 V 1943 i tam został pochowany.
Brak informacji o rodzinie T-a.
Łoza, Architekci; – Barucki T., Fragmenty stuletniej histori 1899–1999. Ludzie. Fakty. Wydarzenia, W. 2001; Budowa pomieszczeń dla KOP, W. 1925 z. 2 s. 6, 30, 42, z. 3 s. 79, 104–10; Dolistowska M., Konkurs na kościół św. Rocha w Białymstoku. Idea świątyni i projekty jej realizacji a główne nurty stylistyczne w architekturze sakralnej II Rzeczypospolitej, „Architecturae et artibus” 2016 nr 2; Faryna-Paszkiewicz H., Saska Kępa. W. 2001; Księga Pamiątkowa stulecia „Arkonii” 1879–1979, Londyn 1981 s. 314; Lazar S., Architektura Będzina 1918–1939. Budynki użyteczności publicznej, Będzin 2016; Leśniakowska M., Architektura w Warszawie 1918–1939, W. 2006; Poklewski J., Polskie życie artystyczne w międzywojennym Wilnie, Tor. 1994; Pol. życie artyst. 1915–39; Raniecki A., Dział mieszkaniowy wystawy „Mieszkanie i Miasto”, „Architektura i Budownictwo” 1926 z. 6; Szczepański J., Tradycja Mazowsza. Powiat legionowski. Przewodnik subiektywny, W. 2011; Warszawska Szkoła Architektury 1915–1965. 50-lecie Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, W. 1967; – Książka informacyjno-adresowa „Cała Warszawa”, W. 1939; Księga adresowa Polski na rok 1937, W. 1937; Księga adresowa Polski (wraz z m. Gdańskiem), W. 1928; – „Architektura i Budownictwo” 1925/6 z. 8, 1926 z. 6, 8, 1927 z. 4 s. 124, z. 5 s. 154, z. 8–9, 1929 z. 1, 1936 z. 2 s. 55, 1938 z. 10 s. 322; „Czas. Techn.” 1935 nr 9; „Przegl. Budowlany” 1931 nr 3; – AP w Kat.: Zespół akt 12/1095; Parafia rzymskokatol. w Bolesławiu: Akta stanu cywilnego, sygn. 3/5.
Joanna Daranowska-Łukaszewska